انواع وام مسکن در ایران ۱۴۰۴

انواع وام مسکن به تعدادی از گزینه‌های تأمین مالی گفته می‌شود که برای اهداف مختلف مرتبط با مسکن، از خرید گرفته تا ساخت و تعمیر، توسط سیستم بانکی کشور ارائه می‌گردند. این تسهیلات با شرایط، مبالغ، نرخ سود و دوره‌های بازپرداخت متفاوتی عرضه می‌شوند تا پاسخگوی نیازهای متنوع افراد و سازندگان باشند. با این حال، گستردگی و پیچیدگی شرایط هر یک از انواع وام مسکن، اغلب باعث سردرگمی متقاضیان در انتخاب مناسب‌ترین گزینه متناسب با وضعیت مالی و اهداف آن‌ها می‌شود.

این مقاله با هدف رفع همین دغدغه و ایجاد شفافیت، به بررسی دقیق و مقایسه انواع وام مسکن رایج در سال جاری، از جمله وام‌های مبتنی بر اوراق، پس‌انداز، جوانان، روستایی و ساخت، می‌پردازد تا راهنمای جامعی برای شما باشد. برای دستیابی به درک کامل از هر گزینه و گرفتن تصمیمی درست در مسیر تأمین مالی مسکن خود، مطالعه ادامه این مطلب را از دست ندهید.

وام مسکن چیست؟

وام مسکن یک قرارداد تعهد مالی بلندمدت میان متقاضی و نهاد مالی (عمدتاً بانک) است که بر اساس آن، مبلغ مشخصی برای خرید یا ساخت ملک در اختیار شما قرار می‌گیرد و ملک مذکور به عنوان تضمین بازپرداخت عمل می‌کند.وام مسکن بانک مسکن یکی از شناخته‌شده‌ترین و اصلی‌ترین گزینه‌ها در این حوزه محسوب می‌شود که همواره طرح‌های متنوعی را پیشنهاد می‌دهد. درک دقیق جزئیات این طرح‌ها برای گرفتن یک تصمیم آگاهانه ضروری است.

تامین هزینه برای تهیه سرپناه، چه از طریق خرید و چه اجاره، یکی از چالش‌های مالی اساسی برای بسیاری از خانوارها به شمار می‌رود. به‌ویژه در شرایط اقتصادی کنونی، خرید آپارتمان در تهران یا دیگر شهرها به تدوین برنامه‌ریزی مالی دقیق و بهره‌گیری از تسهیلات حمایتی نیاز دارد. در این میان، وام مسکن به عنوان یک راهکار مالی، مسیر رسیدن به خانه شخصی را هموارتر خواهد کرد. این تسهیلات، که سابقه‌ای طولانی در نظام بانکی کشور دارند، در سال ۱۴۰۴ با طرح‌های جدید و شرایط به‌روزشده ارائه می‌شود تا پاسخگوی نیازهای متقاضیان باشد.

مبحث تسهیلات مسکن، موضوع گسترده‌ای را در بر می‌گیرد و شامل انواع وام مسکن با سازوکارهای متفاوت می‌شود. به عنوان مثال، برخی از انواع وام مسکن از طریق خرید اوراق در بازار سرمایه قابل دریافت هستند و برخی دیگر متکی بر سپرده‌گذاری در صندوق‌های پس‌انداز ویژه عمل می‌کنند. هر یک از این روش‌ها، شرایط خاص خود را از نظر نرخ سود (که می‌تواند متغیر باشد)، دوره بازپرداخت و مدت زمان لازم برای دریافت دارند که در ادامه به تفصیل به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت تا شما بتوانید بهترین گزینه را متناسب با شرایط خود انتخاب نمایید.

انواع وام مسکن

تسهیلات مسکن شامل گزینه‌های متنوعی است. به‌طور کلی، مسیرهای اصلی برای بهره‌مندی از انواع وام مسکن ارائه شده توسط بانک مسکن به ۲ دسته عمده قابل تقسیم هستند. دسته اول، وام‌هایی را شامل می‌شود که نیازمند تهیه اوراق بهادار خاصی از بازار سرمایه (بورس) است، در حالی که دسته دوم بر اساس سابقه سپرده‌گذاری متقاضی در صندوق‌های پس‌انداز ویژه همان بانک عمل می‌کند. این ۲ رویکرد، مبنای تفاوت در شرایط و ضوابط وام‌های مختلف به شمار می‌روند و هر کدام مزایا و الزامات خاص خود را دارند.

تفاوت میان این دو مسیر تنها به نحوه دستیابی به انواع وام مسکن محدود نمی‌شود. شرایط مهم مانند مدت زمان انتظار برای دریافت تسهیلات (که در روش اوراق معمولا کوتاه‌تر است)، نحوه محاسبه و نرخ سود بازپرداخت، حداکثر مبلغ قابل دریافت، و حتی نوع وثیقه‌های مورد قبول می‌تواند بین وام‌های مبتنی بر اوراق و وام‌های صندوق پس‌انداز متفاوت باشد. بانک مسکن با در نظر گرفتن این تفاوت‌ها، محصولاتی را طراحی کرده است که نیازهای تعداد زیادی از متقاضیان را پوشش دهد، از جمله کسانی که به دنبال خرید خانه در تهران هستند.

این تسهیلات هم برای افرادی که به صورت انفرادی اقدام می‌کنند و هم برای زوجین در دسترس قرار دارد. برنامه‌های ویژه‌ای نیز غالبا برای گروه‌های خاص مانند وام مسکن اولی ها تعریف می‌شود که معمولا از طریق مکانیزم صندوق پس‌انداز قابل استفاده است و شرایط مطلوب‌تری را پیشنهاد می‌دهد. شناخت دقیق این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند تا گزینه‌ای را انتخاب نمایید که بیشترین انطباق را با وضعیت مالی و زمانی شما دارد. در ادامه، به معرفی مشخصات و جزئیات هر یک از این وام‌ها خواهیم پرداخت.

وام خرید مسکن بانک مسکن – اوراق ممتاز

یکی از مسیرهای اصلی دریافت تسهیلات خرید مسکن از بانک مسکن، استفاده از اوراق ممتاز یا همان اوراق گواهی حق تقدم تسهیلات مسکن است. این روش که در میان انواع وام مسکن به دلیل سرعت در دسترسی شناخته می‌شود، نیازمند خرید این اوراق از طریق بازار سرمایه (فرابورس ایران) پیش از اقدام برای دریافت وام مسکن است. شما با خرید این اوراق، امتیاز یا حق دریافت تسهیلات را کسب می‌کنید. محاسبه تعداد اوراق مورد نیاز بر اساس ضریب مشخصی (یک برگه به ازای هر پانصد هزار تومان وام) صورت می‌گیرد.

با توجه به سقف‌های بالاتر وام برای زوجین، تعداد اوراق مورد نیاز و در نتیجه هزینه سرمایه‌گذاری اولیه برای آن‌ها به مراتب بیشتر از متقاضیان انفرادی خواهد بود. به عنوان مثال، برای سقف ۸۰۰ میلیون تومانی زوجین در تهران، نیاز به تهیه ۱۶۰۰ برگه اوراق است که هزینه قابل توجهی را (بسته به قیمت روز اوراق) ایجاد می‌کند. این هزینه باید علاوه بر پیش‌پرداخت ملک، در برنامه‌ریزی مالی برای خرید ملک در تهران یا شهرهای دیگر، به دقت لحاظ گردد.

ویژگی‌ها، سقف‌ها و شرایط وام مسکن اوراق

مزیت اصلی این روش، حذف دوره انتظار معمول در سایر انواع وام مسکن است که فرآیند خرید، به‌ویژه برای فرصت‌های خاص مانند خرید خانه ویلایی در تهران، را سریع‌تر می‌کند. همچنین امکان انتخاب روش بازپرداخت ساده یا پلکانی و عدم محدودیت در تعداد دفعات استفاده از این تسهیلات وجود دارد. جزئیات سقف وام و اقساط آن برای متقاضیان انفرادی و زوجین در ادامه توضیح داده می‌شود.

شرایط انفرادی

سقف تسهیلات برای متقاضیان انفرادی، بسته به موقعیت جغرافیایی ملک متفاوت است. در تهران این مبلغ تا ۴۰۰ میلیون تومان با قسط ماهانه حدود ۸ میلیون تومان (با نرخ سود ۲۲.۵٪ و بازپرداخت ۱۲ ساله)، در مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ (بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت) تا ۳۲۰ میلیون تومان با قسط ماهانه حدود ۶.۴ میلیون تومان و در سایر شهرها تا ۲۴۰ میلیون تومان با قسط ماهانه حدود ۴.۸ میلیون تومان می‌رسد. برای املاک بافت فرسوده انفرادی، شرایط مطلوب‌تری با سود ۲۱ درصد و بازپرداخت ۱۵ ساله (قسط حدود ۷.۳ میلیون تومان برای سقف ۴۰۰ میلیونی تهران) پیش‌بینی شده است.

شرایط زوجین

برای زوجین، سقف‌های بالاتری در نظر گرفته شده است که امکان خرید املاک بزرگتر یا در مناطق بهتر را فراهم‌تر می‌کند. در تهران، زوجین می‌توانند تا ۸۰۰ میلیون تومان وام دریافت کنند که قسط ماهانه آن حدود ۱۶.۱ میلیون تومان (با نرخ سود ۲۲.۵٪ و بازپرداخت ۱۲ ساله) خواهد بود. این سقف در مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ به ۶۴۰ میلیون تومان (قسط حدود ۱۲.۹ میلیون تومان) و در سایر شهرها به ۴۸۰ میلیون تومان (قسط حدود ۹.۷ میلیون تومان) می‌رسد.

مشابه حالت انفرادی، برای املاک بافت فرسوده زوجین نیز شرایط ویژه‌ای با سود ۲۱ درصد و بازپرداخت ۱۵ ساله وجود دارد که اقساط را کاهش می‌دهد (مثلاً قسط وام ۸۰۰ میلیونی تهران به حدود ۱۴.۶ میلیون تومان می‌رسد). این ارقام (مربوط به سال ۱۴۰۳) به شما کمک می‌کند تا تعهدات مالی خود را بهتر ارزیابی نمایید.

وام خرید زمان

یکی دیگر از طرح‌های ارائه شده ذیل صندوق پس‌انداز مسکن بانک مسکن، “وام خرید زمان” نام دارد. این گزینه در مجموعه انواع وام مسکن، به شما امکان می‌دهد تا سریع‌تر از حالت معمول (پس از گذشت تنها شش ماه از سپرده‌گذاری) از امتیاز حساب صندوق پس‌انداز خود برای دریافت تسهیلات بهره‌مند شوید. البته این دسترسی سریع‌تر، نیازمند سپرده‌گذاری با نسبت بالاتری نسبت به مبلغ وام است.

با شرط اصلی برای استفاده از این طرح، سپرده‌گذاری مبلغی معادل دو برابر وام درخواستی را، به مدت شش ماه در نظر می‌گیرد. سقف وام در این طرح بین ۸ تا ۱۲ میلیون تومان متغیر است. بنابراین، برای دریافت حداکثر وام یعنی ۱۲ میلیون تومان، شما باید مبلغ ۲۴ میلیون تومان را به مدت شش ماه در حساب صندوق پس‌انداز خود نگهداری کنید تا واجد شرایط دریافت این تسهیلات شوید.

نرخ سود این وام ۱۱ درصد و مدت زمان بازپرداخت آن، مشابه بسیاری از تسهیلات وام مسکن بانک مسکن، ۱۲ سال تعیین شده است. اقساط ماهانه برای سقف ۱۲ میلیون تومانی این وام، حدودا ۱۶۵ هزار تومان (بدون احتساب هزینه بیمه) خواهد بود. نکته مهم دیگر، وجود محدودیت سنی ۲۵ سال برای ملکی است که با استفاده از این وام خریداری می‌شود. این موضوع اهمیت بررسی دقیق سن بنا پیش از اقدام را نشان می‌دهد.

این وام می‌تواند برای معاملاتی با مبالغ کمتر یا به عنوان تکمیل‌کننده منابع مالی در فرآیند خرید آپارتمان در تهران یا سایر شهرها، گزینه مناسبی باشد، به شرط آنکه توانایی تأمین سپرده اولیه لازم در کوتاه‌مدت را داشته باشید.

انواع وام مسکن یکم ۱۴۰۳

دسته دوم و پرطرفدار از انواع وام مسکن که توسط بانک مسکن ارائه می‌شود، وام مسکن یکم نام دارد. این تسهیلات که به طور خاص برای کمک به خانه‌دار شدن افراد، به‌ویژه وام مسکن اولی ها، طراحی شده است، بر پایه مکانیزم صندوق پس‌انداز مسکن عمل می‌کند. برخلاف وام‌های مبتنی بر اوراق که نیازمند خرید حق تقدم از بازار سرمایه هستند، شرط اصلی برای دریافت وام مسکن یکم، سپرده‌گذاری بخشی از مبلغ وام در بانک و انتظار برای یک دوره زمانی مشخص است.

برای واجد شرایط شدن جهت دریافت وام مسکن یکم در سال ۱۴۰۳، شما می‌بایست نیمی از مبلغ نهایی وام مورد نظرتان را به مدت حداقل یک سال در حساب پس‌انداز مسکن یکم خود سپرده‌گذاری نمایید. به عنوان مثال، اگر متقاضی دریافت وام ۸۰ میلیون تومانی انفرادی در تهران باشید، لازم است مبلغ ۴۰ میلیون تومان را برای دوره یک ساله نزد بانک حفظ کنید. این شرط سپرده‌گذاری و دوره انتظار یک ساله، تفاوت اصلی این نوع وام با وام اوراق ممتاز است. در روش اوراق، شما با پرداخت هزینه اولیه خرید اوراق، دوره انتظار را حذف می‌کنید، اما در روش یکم، با سپرده‌گذاری و انتظار، از پرداخت هزینه اولیه اوراق معاف می‌شوید.

مبالغ این وام در سال ۱۴۰۳ برای متقاضیان انفرادی به این صورت تعیین شده است:

• در تهران ۸۰ میلیون تومان
• در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت ۶۰ میلیون تومان
• در سایر مناطق شهری ۴۰ میلیون تومان

برای زوجین، این مبالغ به طور قابل توجهی افزایش یافته و به ترتیب به ۱۶۰ میلیون تومان در تهران، ۱۲۰ میلیون تومان در مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ، و ۸۰ میلیون تومان در سایر شهرها می‌رسد. دوره بازپرداخت این تسهیلات به صورت استاندارد ۱۲ ساله تعریف شده است که تعهد مالی بلندمدتی را برای وام‌گیرنده ایجاد می‌کند.

وام مسکن یکم طی سال‌های گذشته با تغییراتی در مبالغ و شرایط همراه بوده و همیشه یکی از گزینه‌های اصلی برای ورود به بازار مسکن، به‌ویژه برای خرید اولین خانه، محسوب شده است. این وام می‌تواند بسته به ضوابط و مقررات بانک در زمان اقدام، برای انواع مختلفی از املاک مسکونی، حتی گاهی برای خرید خانه کلنگی در تهران (در صورت احراز شرایط سنی و استحکام بنای ملک)، مورد استفاده قرار گیرد.

تسهیلات ۲۰ میلیون تومانی از صندوق پس‌انداز مسکن

یکی دیگر از گزینه‌ها در میان انواع وام مسکن که بر پایه سپرده‌گذاری استوار است، وامی با سقف ۲۰ میلیون تومان از محل صندوق پس‌انداز مسکن محسوب می‌شود. نکته متمایز این وام، پذیرش املاک با سن بنای حداکثر ۳۰ سال است که آن را برای خرید واحدهای قدیمی‌تر مناسب می‌سازد. شرایط دریافت آن شامل حداقل سپرده‌گذاری ۳ میلیون تومانی و دوره انتظار بین ۱ تا ۲ سال است.

این تسهیلات با نرخ سود ۱۱ درصد و دوره بازپرداخت حداکثر ۱۲ ساله (با امکان پرداخت ساده یا پلکانی) ارائه می‌شود. گرچه مبلغ آن محدود است، می‌تواند به عنوان کمک‌هزینه خرید یا تکمیل‌کننده سایر منابع مالی، حتی در کنار وام تعمیرات مسکن ، مورد استفاده قرار گیرد.

انواع وام مسکن بازنشستگان

در راستای حمایت از بازنشستگان گرامی، تسهیلات ویژه‌ای در قالب انواع وام مسکن توسط بانک مسکن (با تعهد ارائه ۴۰ هزار فقره) در نظر گرفته شده است. این وام خرید مسکن برای بازنشستگان متاهل سقف ۵۰۰ میلیون تومان دارد و به بازنشستگان مجرد ۳۵۰ میلیون تومان تعلق می‌گیرد. شرایط اصلی دریافت آن شامل عدم مالکیت مسکن توسط متقاضی و همسر ایشان و همچنین عدم استفاده از تسهیلات خرید یا ساخت مسکن دولتی در ۱۰ سال اخیر است.

معرفی انواع وام مسکن جوانان

یکی از طرح‌های حمایتی ویژه در میان انواع وام مسکن، “وام مسکن جوانان” است که با هدف آسان‌تر کردن خانه‌دار شدن این قشر توسط دولت و بانک‌ها (عمدتا بانک مسکن) ارائه می‌گردد. اساس این طرح بر یک برنامه‌ریزی بلندمدت استوار است. شما با افتتاح “حساب پس‌انداز مسکن جوانان” و واریز مبالغ مشخص به صورت مستمر (ماهانه یا سالانه)، می‌توانید پس از گذشت چند سال (حداقل ۵ سال و حداکثر ۱۵ سال)، از تسهیلات قابل توجهی برای خرید اولین خانه خود بهره‌مند شوید.

این وام برای تمام جوانان بالای ۱۸ سال، اعم از مجرد یا متاهل، که دارای درآمد مستقل باشند، قابل استفاده است و چشم‌انداز روشنی برای مالکیت مسکن در آینده ترسیم می‌کند.

شرایط دریافت و الزامات وام مسکن جوانان

برای بهره‌مندی از این تسهیلات، احراز مجموعه شرایط دقیقی ضروری است که نشان‌دهنده هدف‌گذاری این وام برای گروه خاصی از متقاضیان است:

• این وام منحصرا به وام مسکن اولی ها تعلق می‌گیرد. متقاضی و همسر ایشان نباید در زمان درخواست، مالک هیچ‌گونه واحد مسکونی باشند و پیش از این از امکانات دولتی یا یارانه‌ای برای تهیه مسکن استفاده نکرده باشند.
• سابقه استفاده از هرگونه تسهیلات بانکی دولتی یا حمایتی برای خرید، ساخت، انتقال سهم‌الشرکه یا حتی تعمیر مسکن در گذشته، مانع دریافت این وام خواهد بود.
• استفاده از این تسهیلات تنها برای خرید املاک واقع در محدوده‌های شهری امکان‌پذیر است.
• به طور معمول، تاریخ صدور پروانه ساخت ملک نباید بیش از ۲۵ سال باشد. همچنین، کل مبلغ وام نمی‌تواند از ۸۰ درصد ارزش کارشناسی ملک (که توسط کارشناس رسمی بانک تعیین می‌شود) تجاوز کند.
• یک استثنا برای املاکی با سن بنای بین ۲۵ تا ۳۰ سال وجود دارد. در این حالت، امکان استفاده از وام همچنان فراهم است، اما سقف مبلغ آن به شدت کاهش یافته و دقیقاً معادل سقف تسهیلات از محل اوراق گواهی حق تقدم (وام اوراق ممتاز) در همان منطقه خواهد بود (به عنوان مثال، برای تهران، سقف وام انفرادی به ۸۰ میلیون و زوجین به ۱۶۰ میلیون تومان محدود می‌شود).
• متقاضی باید توانایی مالی خود برای پرداخت منظم اقساط را به بانک اثبات نماید. این موضوع از طریق بررسی مدارک شغلی و درآمدی مانند حکم استخدامی، فیش حقوقی، گواهی اشتغال به کار، و گردش حساب بانکی احراز می‌گردد.
• علاوه‌بر اینکه ملک خریداری‌شده تا پایان تسویه بدهی در رهن بانک قرار می‌گیرد، معرفی حداقل یک ضامن معتبر (کارمند رسمی یا دارای جواز کسب معتبر) به همراه مدارک هویتی و درآمدی وی نیز ضروری است.

مبلغ وام مسکن جوانان چقدر است؟

جذابیت اصلی وام مسکن جوانان در مبالغ قابل توجه آن در بلندمدت و نرخ سود پایین آن نهفته است. سقف تسهیلات نهایی که شما می‌توانید دریافت کنید، مستقیما به مدت زمان سپرده‌گذاری شما (بین ۵ تا ۱۵ سال) و موقعیت جغرافیایی ملک (تهران، مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ، سایر شهرها) بستگی دارد. به عنوان نمونه، برای حساب‌هایی که در سال ۱۴۰۳ افتتاح شوند، حداکثر مبالغ قابل دریافت (پس از تکمیل دوره سپرده‌گذاری) به شرح زیر پیش‌بینی شده است:

• در پایان سال پنجم: تهران ۱.۶ میلیارد تومان، مراکز استان و شهرهای بزرگ ۱.۴ میلیارد تومان، سایر شهرها ۱.۲ میلیارد تومان
• در پایان سال ششم: تهران ۱.۸۴ میلیارد تومان، مراکز استان و شهرهای بزرگ ۱.۶ میلیارد تومان، سایر شهرها ۱.۳۶ میلیارد تومان
• در پایان سال پانزدهم (حداکثر): تهران ۴ میلیارد تومان، مراکز استان و شهرهای بزرگ ۳.۴ میلیارد تومان، سایر شهرها ۲.۸ میلیارد تومان

این ارقام نشان‌دهنده پتانسیل بالای این طرح برای کمک به تامین مالی بخش عمده‌ای از هزینه خرید خانه در تهران یا سایر شهرها در بلندمدت است، به شرط پایبندی به برنامه پس‌انداز.

وام مسکن روستایی

با توجه به آسیب‌پذیری مناطق روستایی در برابر بلایای طبیعی و خسارات وارده در سال‌های اخیر، دولت در قالب انواع وام مسکن، تسهیلات ویژه‌ای را برای حمایت از ساخت‌وساز ایمن در این مناطق در نظر گرفته است. سقف کنونی وام مسکن روستایی ۳۵۰ میلیون تومان به ازای احداث هر واحد مسکونی تعیین شده است.

ویژگی برجسته این وام، نرخ سود بسیار پایین ۵ درصدی آن محسوب می‌شود. این نرخ ترجیحی با هدف تشویق روستاییان عزیز به ساخت خانه‌های مقاوم و ایمن در برابر حوادثی چون زلزله و سیل، و همچنین کمک به جبران خسارات گذشته، گرفته شده و قدمی در جهت ارتقاء کیفیت و ایمنی سکونتگاه‌های روستایی به‌شمار می‌رود، هدفی که در برخی جنبه‌ها با اهداف وام تعمیرات مسکن همپوشانی دارد.

وام ساخت مسکن برای سازندگان و انبوه‌سازان

یکی از تسهیلات مالی مهم در صنعت ساختمان و جزو انواع وام مسکن، وام ساخت مسکن یا تسهیلات بدون سپرده ساخت است که به‌طور ویژه مورد توجه سازندگان و انبوه‌سازان قرار دارد. این وام به دلیل عدم نیاز به سپرده‌گذاری اولیه، فرآیند تامین مالی پروژه‌های ساختمانی را آسان‌تر می‌کند. نرخ سود مصوب این تسهیلات توسط شورای پول و اعتبار، ۱۸ درصد تعیین شده است.

با این حال، به منظور تشویق به ارتقاء کیفیت و سرعت ساخت‌وساز، برای سازندگان و انبوه‌سازان دارای پروانه صلاحیت حرفه‌ای که از فناوری‌های نوین ساختمانی در پروژه‌های خود استفاده می‌کنند، نرخ سود ترجیحی ۱۷ درصد اعمال می‌گردد.

سقف این تسهیلات به عوامل مختلفی از جمله موقعیت جغرافیایی پروژه (کلانشهرها، مراکز استان، سایر شهرها، روستاها) و روش ساخت یا صلاحیت سازنده بستگی دارد.

ساخت با فناوری‌های نوین (توسط سازندگان حرفه‌ای)

• کلانشهرها: ۷۵۰ میلیون تومان
• سایر مراکز استان‌ها: ۶۵۰ میلیون تومان
• سایر شهرها: ۶۰۰ میلیون تومان

سازندگان حرفه‌ای (روش‌های متعارف)

• کلانشهرها: ۶۵۰ میلیون تومان
• سایر مراکز استان‌ها: ۵۵۰ میلیون تومان
• سایر شهرها: ۵۰۰ میلیون تومان

ساخت به روش سنتی

• کلانشهرها: ۶۰۰ میلیون تومان
• سایر مراکز استان‌ها: ۵۰۰ میلیون تومان
• سایر شهرها: ۴۵۰ میلیون تومان
• روستاها: ۳۵۰ میلیون تومان

اخیرا اخباری مبنی بر تصویب احتمالی سقف ۸۱۰ میلیون تومانی توسط شورای پول و اعتبار برای سازندگان حرفه‌ای بهره‌گیرنده از فناوری‌های نوین منتشر شده که نشان‌دهنده توجه به افزایش هزینه‌های ساخت و تلاش برای حمایت بیشتر از این گروه است. هرچند این مبلغ در جدول ارائه شده منعکس نشده و ممکن است مربوط به برنامه‌های آینده یا شرایط خاص باشد.

انواع وام مسکن برای نوسازی بافت فرسوده

بانک مسکن، علاوه بر ارائه انواع وام مسکن برای خرید یا ساخت، نقش مهمی در نوسازی و بهبود بافت‌های ناکارآمد شهری خواهد داشت. یکی از تسهیلات مهم در این زمینه، وام نوسازی بافت فرسوده است. این تسهیلات به مالکان املاک قدیمی و فرسوده‌ای تعلق می‌گیرد که ملک آن‌ها بر اساس تاییدیه‌های رسمی، در محدوده مصوب بافت فرسوده شهری قرار گرفته باشد. این وام، که جزو انواع وام مسکن با هدف مشخص احیا و مقاوم‌سازی است، دارای یک ساختار مالی ترکیبی و منحصر به فرد می‌باشد.

سقف کلی این تسهیلات در حال حاضر برای تمام شهرها مجموعا ۵۵۰ میلیون تومان است. این مبلغ از ۳ منبع مجزا تامین خواهد شد: ۱۸۵ میلیون تومان با نرخ سود صفر درصد (از محل منابع تودیعی دولت)، ۱۸۵ میلیون تومان با نرخ سود ۲۳ درصد (از محل منابع بدون سپرده بانک) و ۱۸۰ میلیون تومان با نرخ سود ۲۱.۵ درصد (که نیازمند تهیه اوراق ممتاز است).

این ترکیب نرخ سود، هزینه نهایی این گزینه از انواع وام مسکن را نسبت به وام‌های با نرخ ثابت، متفاوت می‌سازد و باید در محاسبات مالی لحاظ گردد. نکته بسیار مهم دیگر، دوره بازپرداخت حداکثر ۵ ساله این وام است که به معنی اقساط بالاتر و تعهد مالی فشرده‌تر در کوتاه‌مدت نسبت به سایر وام‌های مسکن محسوب می‌شود.

بانک‌های ارائه‌دهنده انواع وام مسکن

گرچه بانک مسکن به عنوان نهاد تخصصی و اصلی در حوزه مسکن شناخته می‌شود، بانک‌های دیگری نیز در زمینه ارائه انواع وام مسکن فعالیت دارند که شناخت آن‌ها به تکمیل اطلاعات شما کمک می‌کند. در ادامه به صورت مختصر این بانک‌ها معرفی می‌شوند.

انواع وام مسکن بانک مسکن

این بانک به صورت کاملا تخصصی و با طراحی طرح‌های بسیار متنوع، اصلی‌ترین و جامع‌ترین مرجع برای دریافت انواع وام مسکن در کشور محسوب می‌شود. جزئیات طرح‌های مختلف آن، از وام‌های مبتنی بر اوراق و پس‌انداز گرفته تا وام‌های خاص مانند جوانان و نوسازی بافت فرسوده، پیشتر به تفصیل شرح داده شد. گستردگی و تنوع بی‌نظیر انواع وام مسکن در این بانک، آن را به انتخاب اول بسیاری از متقاضیان تبدیل کرده است.

انواع وام مسکن بانک ملی ایران

بانک ملی ایران نیز با ارائه “طرح ویژه مسکن” خود، امکان دریافت یکی دیگر از انواع وام مسکن را برای مشتریانش فراهم آورده است. اساس این طرح بر افتتاح نوعی حساب سپرده سرمایه‌گذاری خاص (تحت عنوان گواهی مسکن) استوار است و شرایط و سقف وام نهایی به مبلغ سپرده‌گذاری اولیه و مدت زمان حفظ آن در حساب بستگی دارد که در قالب ۳ پلن مختلف ارائه می‌گردد. این طرح، گزینه دیگری در میان سبد متنوع انواع وام مسکن به شمار می‌رود.

انواع وام مسکن بانک‌های خصوصی

برخی بانک‌های خصوصی نیز وارد عرصه ارائه تسهیلات مسکن شده‌اند و به تنوع انواع وام مسکن در بازار افزوده‌اند. این بانک‌ها ممکن است فرآیند بررسی و پرداخت سریع‌تری داشته باشند، اما معمولاً در زمینه شرایط ضامن سخت‌گیرتر عمل می‌کنند یا سقف وام‌هایشان محدودتر است.

به عنوان یک نمونه قابل ذکر، بانک سامان در گذشته تسهیلاتی با سقف بالا (تا ۲ میلیارد تومان در شرایط ایده‌آل یا مبالغ ۷۵۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی برای شهرهای بزرگ و سایر شهرها) با سود اسمی ۲۳% (که با احتساب هزینه‌های جانبی به حدود ۲۹% می‌رسید) و بازپرداخت حداکثر ۵ ساله با وثیقه خود ملک ارائه می‌نمو؛ اما لازم به ذکر است که طبق آخرین اطلاعات، ارائه این طرح مشخص از سوی بانک سامان در حال حاضر متوقف شده است. توصیه می‌شود برای اطلاع دقیق از طرح‌های فعال و شرایط روز انواع وام مسکن در هر یک از بانک‌های خصوصی، مستقیما به شعب آن‌ها مراجعه و اطلاعات لازم را کسب نمایید.

انواع وام مسکن در یک نگاه

با آگاهی از گزینه‌های موجود، پیچیدگی‌های تامین مالی مسکن قابل مدیریت می‌شود. انواع وام مسکن برای پاسخگویی به نیازهای گوناگون، از خرید فوری تا ساخت‌وساز یا نوسازی و حتی برنامه‌ریزی بلندمدت برای جوانان، طراحی شده است. درک تفاوت‌های میان انواع وام مسکن اولین قدم مهم برای انتخابی درست است. به خاطر داشته باشید که انتخاب درست به چیزی بیشتر از مقایسه نرخ سود و مبلغ نیاز خواهد داشت.

توجه دقیق به شرایط جانبی مانند حداکثر سن بنای مجاز برای هر وام، موقعیت جغرافیایی ملک، وضعیت مالکیت قبلی شما (شرط خانه اولی بودن) و حتی الزامات ضامن، نقش مهم و اغلب تعیین‌کننده در موفقیت شما دارد.

سوالات متداول انواع وام مسکن

تفاوت اصلی بین وام مسکن از طریق خرید اوراق و وام مسکن یکم (صندوق پس‌انداز) چیست؟

تفاوت مهم در روش و زمان دستیابی به وام است. وام اوراق با خرید اوراق از بورس (که هزینه اولیه دارد) به سرعت قابل دریافت است و دوره انتظار ندارد. اما وام مسکن یکم نیازمند سپرده‌گذاری نصف مبلغ وام به مدت حداقل یک سال است؛ هزینه خرید اوراق را ندارد ولی مستلزم صبر و برنامه‌ریزی بلندمدت‌تر است.

آیا امکان دریافت وام برای خرید خانه‌های قدیمی یا با سن بنای بالا وجود دارد؟

بله، اما معمولا با شرایط محدودتر. برخی وام‌ها مانند وام ۲۰ میلیونی صندوق پس‌انداز (تا ۳۰ سال)، وام نوسازی بافت فرسوده، یا وام مسکن روستایی برای املاک قدیمی‌تر طراحی شده‌اند. وام جوانان نیز برای املاک ۲۵ تا ۳۰ ساله سقف کمتری ارائه می‌دهد. برای سایر وام‌ها معمولاً محدودیت سن بنا (مثلا ۲۵ سال) وجود دارد یا سقف وام کاهش می‌یابد.

کدام یک از انواع وام مسکن بالاترین مبلغ را ارائه می‌دهد؟

بر اساس اطلاعات ارائه شده، بالاترین پتانسیل مبلغ وام مربوط به “وام مسکن جوانان” است که با سپرده‌گذاری بلندمدت (۱۵ ساله) می‌تواند به چند میلیارد تومان برسد. برای دریافت در کوتاه‌مدت، وام اوراق ممتاز زوجین (مثلا ۸۰۰ میلیون در تهران) و وام ساخت مسکن با فناوری نوین (تا ۷۵۰ یا ۸۱۰ میلیون تومان) از سقف‌های قابل توجه برخوردارند.

با توجه به تنوع انواع وام مسکن، کدام برای من مناسب‌تر است؟

باید عواملی چون میزان فوریت شما برای دریافت وام (و توانایی پرداخت هزینه اوراق یا صبر برای سپرده‌گذاری)، وضعیت تاهل، سن و نوع ملک مورد نظر، شهر محل سکونت، و مهم‌تر از همه، توانایی بازپرداخت اقساط ماهانه را در نظر بگیرید.